Bompeti Iyeli

Graag neem ik hier de gelegenheid om mij even voor te stellen… Mijn naam is Bompeti Iyeli, geboren in Democratische Republiek Kongo (Centraal-Afrika) en opgegroeid met de Afrikaanse dans en muziek. Ik zat op een Belgische basisschool en had veel vriendjes uit buitenland. Tussen mijn tiende en vijftiende jaar wekten zij mijn interesse in Hip Hop en Breakdance. Deze bewegingen bleken al automatisch in mijn lichaam te zitten!

Een danscarrière zag mijn vader echter niet zitten. Ik weet nog precies wat hij altijd zei:

"Zoon, mensen die muziek maken of dansers zijn, zijn geen slimme mensen. Wat ze doen is hun laatste kans om iets van hun leven te maken."

Dat was heel duidelijk, geen dansopleiding dus.

Ik ben toen gewoon verder gegaan met mijn studie van Civil ingenieur aan de universiteit van Bujumbura (Burundi). Ik had een duidelijke opdracht van mijn ouders; ingenieur worden! Daarna mocht ik alles doen wat ik wilde.

Op feesten dansten we de Soukous en de Ndombolo. Met vriendjes maakte ik destijds al kleine choreografietjes. Dat trol me heel erg, maar ja.. ik was nog geen ingenieur. In die periode speelde ik professioneel basketbal en in europa zou ik me beter en sneller kunnen ontwikkelen.

In 1997 kwam ik naar Nederland om basketballer te worden. Door een knie- en rug blessure was mijn sportcarrière echter snel voorbij. Mijn carrière verschoof naar de zakenwereld, als assistent-manager van een afdeling van 40 mensen. Ik leerde daar snel hoe met mensen om te gaan en zakelijk te zijn. Werken werd een passie.

Op een avond ging ik naar een Senegalees feest. Er trad een percussieband op met mijn djembé-docent:
Oké Sene. Ik was helemaal onder de indruk en trommelde mijn stress weg op djembé les. Ritmes herkennen werd ook gemakkelijker en andere dansen zoals salsa gingen me steeds gemakkelijker af. Ik werd zelfs gevraagd om les te geven bij verschillende dansscholen.

Ik heb een tijd salsales gegeven. Verder vond ik choreografieën maken nog steeds leuk om te doen en integreerde mijn Afrikaanse bewegingen in de salsa. Ik gaf workshops Salsa, Afrikaanse dans en percussie op djembé. Deze combinatie kom je niet snel tegen, terwijl ze alle drie hun wortels in Afrika hebben. Later heb ook geleerd hoe cocktail workshop geven.

Het zien van concerten en theatervoorstellingen bood een goede basis voor mijn choreografische toekomst en ik ging heel veel dansen. Als choreograaf is het essentieel om daadwerkelijk te begrijpen wat dansen is. Dans is immers geen theorie maar praktijk.

Wederom kwam ik op een feest in aanraking met West-Afrikaanse dans uit Guinée. Dat was nu precies de visie die ik had van dans; strak, compact en ritmisch. Het hele lichaam in beweging! Ik vond het super! Ik ben daarom naar Guinée Conakry gegaan om te trainen bij het  bekend ballet Djoliba. Mijn dansstijl werd snel een getrouwe weergave van de tradities van Guinee.

Mijn ontmoeting met Alphonse Tierou heeft een grote rol gespeeld in mijn dansstijl. Tijdens mijn opleiding als choreograaf bij Académie de Dance Africaine in Parijs ontmoette ik veel andere dansers die elk hun eigen dansstijl hadden. We hebben veel van elkaar geleerd. Deze studie heeft mijn kennis verrijkt over Afrikaanse beelden en maskers en de relatie tussen kunst en dans. Ik leerde ook kostuums te bedenken vanuit de beweging van de dansers. Ik heb geleerd het lichaam van mensen te begrijpen, hoe ver kun je gaan met je lichaam, je spieren en kracht. Hoe kan je efficiënt omgaan met je energie en gebruik maken van delen van je lichaam die weinig gebruik worden in het dagelijks leven. Ook leerde ik natuurlijk choreografieën maken vanuit een bepaald thema.

Ik kreeg steeds meer inspiratie om in de theaterwereld te gaan. Muziektheater leek me een prachtig combinatie om de wereld te laten zien wat mensen kunnen doen met hun lichaam en zo ook kennis te laten maken met andere cultuur.

Ik besloot een muziektheater te maken met de artiesten van het ballet Djoliba. De kosten van zo’n project en al het papierwerk rondom visums hebben mij hiervan laten afzien. Ik ging op zoek naar andere artiesten in Nederland en België die Afrikaanse dans als achtergrond hebben. Nu hebben we samen mijn idee en wens in vervulling laten gaan met mijn eerste theaterproductie “ Nzela Ya Joko”.